พจนานุกรมศัพท์สำคัญ: รวมคำศัพท์เทคโนโลยี DIME, บล็อกเชน และ Web3
สารานุกรมคำศัพท์เทคนิคฉบับย่อ
คลังคำศัพท์นี้จัดทำขึ้นโดยศูนย์การเรียนรู้ Dime Education Center เพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงทางวิชาการสำหรับผู้ที่กำลังศึกษาหรืออ่านเอกสารทางเทคนิคเกี่ยวกับระบบ DIME และบล็อกเชน
ก - ด (A - D)
Asymmetric Cryptography (วิทยาการรหัสลับแบบกุญแจอสมมาตร)
ระบบการเข้ารหัสที่ใช้คู่กุญแจสองดอกที่มีความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์ คือ กุญแจสาธารณะ (Public Key) สำหรับเปิดเผยและรับข้อมูล และกุญแจส่วนตัว (Private Key) สำหรับเก็บเป็นความลับและใช้ลงนามดิจิทัล
Block (บล็อกข้อมูล)
หน่วยโครงสร้างพื้นฐานของบัญชีแยกประเภทที่ทำหน้าที่รวบรวมรายการธุรกรรมที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่ง พร้อมข้อมูลกำกับเวลา (Timestamp) และค่าแฮชของบล็อกก่อนหน้า
Blockchain (บล็อกเชน)
โครงสร้างข้อมูลที่เชื่อมโยงบล็อกแต่ละบล็อกเข้าด้วยกันเป็นลูกโซ่ผ่านวิทยาการรหัสลับ ทำให้การแก้ไขข้อมูลย้อนหลังเป็นไปได้ยากอย่างยิ่ง
Consensus Mechanism (กลไกฉันทามติ)
ชุดกฎเกณฑ์และอัลกอริทึมที่โหนดทุกเครื่องในเครือข่ายใช้เพื่อหาข้อตกลงร่วมกันเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลและลำดับการบันทึกธุรกรรม
Decentralization (การกระจายศูนย์)
แนวคิดการออกแบบระบบที่ถ่ายโอนอำนาจการควบคุมและการตัดสินใจจากองค์กรหรือบุคคลส่วนกลาง ไปสู่กลุ่มผู้เข้าร่วมในเครือข่ายที่มีการกระจายตัว
ต - ฟ (E - P)
Entropy (ความสุ่มทางสารสนเทศ)
ค่าความไม่แน่นอนหรือความสุ่มของข้อมูลที่สร้างขึ้นโดยคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างกุญแจส่วนตัวที่มีความปลอดภัยจากการคาดเดา
Finality (ความสมบูรณ์ขั้นสุดท้าย)
สถานะที่ธุรกรรมบนบล็อกเชนได้รับการยืนยันและถือเป็นที่สิ้นสุด โดยไม่สามารถถูกเปลี่ยนแปลง ย้อนกลับ หรือยกเลิกได้อีกต่อไป
Mempool (Memory Pool)
พื้นที่พักข้อมูลชั่วคราวบนหน่วยความจำของโหนด ที่เก็บรวบรวมธุรกรรมที่รอการตรวจสอบและบรรจุลงในบล็อกใหม่
Peer-to-Peer (P2P)
รูปแบบสถาปัตยกรรมเครือข่ายที่คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องมีความเท่าเทียมกัน สามารถติดต่อสื่อสารและส่งต่อข้อมูลถึงกันได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง
Private Key (กุญแจส่วนตัว)
รหัสลับทางคณิตศาสตร์ที่สร้างขึ้นเฉพาะตัวของเจ้าของบัญชี ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเดียวในการลงนามเพื่อยืนยันสิทธิ์ในการส่งข้อมูลหรือทำธุรกรรม
Public Key / Address (กุญแจสาธารณะ / ที่อยู่กระเป๋า)
ชุดข้อมูลที่คำนวณมาจากกุญแจส่วนตัว ทำหน้าที่เป็นตัวระบุบัญชีสำหรับใช้ในการรับข้อมูลหรือธุรกรรม สามารถเปิดเผยต่อสาธารณะได้อย่างปลอดภัย
ม - ฮ (R - Z)
RPC (Remote Procedure Call)
โปรโตคอลการสื่อสารที่ช่วยให้โปรแกรมภายนอกสามารถส่งคำสั่งไปประมวลผลบนโหนดบล็อกเชน และรับข้อมูลผลลัพธ์กลับมาได้
Seed Phrase / Recovery Phrase
ชุดคำศัพท์ภาษาอังกฤษมาตรฐาน 12 หรือ 24 คำ ที่ถูกแปลงมาจากรหัสสุ่มของกุญแจส่วนตัวตามมาตรฐาน BIP-39 เพื่อให้ง่ายต่อการจดจำและสำรองข้อมูล
Validator (โหนดผู้ตรวจสอบ)
เครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่ายในเครือข่ายบล็อกเชนที่ทำหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องของธุรกรรม เสนอบล็อกใหม่ และลงคะแนนฉันทามติร่วมกับโหนดอื่นๆ
สามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับแนวคิดเหล่านี้ในบทเรียนของเราที่ แผนการเรียนรู้และหลักสูตร DIME
ฝ่ายวิชาการและงานวิจัย Dime Education Center
ศูนย์วิจัยอิสระที่มุ่งส่งเสริมความรู้ความเข้าใจด้านวิทยาการรหัสลับ ความปลอดภัยทางไซเบอร์ และสถาปัตยกรรมบล็อกเชน DIME สำหรับสังคมไทย
